| Ciekawostki kolejowe, Historia kolei

No właśnie – gdzie jest ten największy dworzec na świecie? Gdzie jest najwięcej peronów? Gdzie jest najwięcej pasażerów? Gdzie jest najwięcej pociągów?

Nie tak łatwo jest powiedzieć, który dworzec jest największy. Rekordzistów jest co najmniej kilku, w różnych kategoriach, w kilku częściach świata. Przygotowałem krótki dworcowy przegląd. Z całego świata.

Ikona Manhattanu – rekord peronowy

Dworzec Grand Central leży w sercu Manhattanu. Ta ikona klasycznej amerykańskiej architektury została zbudowana w 1903 roku. Od zawsze miał budzić podziw – swoją wielkością, architekturą i nowoczesnością.

Nowy Jork – dworzec Grand Central; autor: Ingfbruno, wikipedia.org

W starych dobrych czasach, kiedy wokół Nowego Jorku działało kilkanaście prywatnych kolei pasażerskich, z Grand Central jechało się do wszystkich ważniejszych miast w tej części USA – Detroit, Cincinnati, Buffalo, Cleveland albo do Niagara Falls. Stąd też odchodziły najszybsze ekspresy do Chicago, jadące jedną z najpiękniejszych linii kolejowych świata, wzdłuż rzeki Hudson.

Dworzec Grand Central. Konduktor czekający na odjazd pociągu do New Haven, autor; MTA, wikipedia.org

Dziś dworzec obsługuje tylko ruch pociągów regionalnych, kursujących w promieniu 120 km od Nowego Jorku. Grand Central wciąż jest światowym rekordzistą pod względem liczby peronów: na dwupoziomowej stacji jest ich aż 44. Jest tu także aż 67 torów. Dworzec jeszcze długo będzie rekordzistą, bo powstaje kolejnych 8 podziemnych torów z peronami, które mają być gotowe za 5 lat

Najwięcej pasażerów – oczywiście, że w Japonii

To tylko jeden dworzec w Tokio. Przez stację Shinjuku przewija się codziennie 3,6 miliona pasażerów. Jeśli nie wiesz, czy to dużo, czy mało, to pomyśl, że całe metro warszawskie dziennie przewozi średnio niecałe pół miliona podróżnych. A cała polska kolej w 2016 roku przewiozła nieco ponad 290 mln osób.

Tokio. Dworzec Shinjuku, autor: 江戸村のとくぞう, wikipedia.org

Dworzec Shinjuku ma 36 peronów i zbiega się na nim 11 linii pięciu przedsiębiorstw kolejowych. Myślę, że system informacji tak wielkiego węzła jest całkiem ciekawym pomysłem na oddzielny wpis.

Największa powierzchnia – gdzieś w Chinach

Chińskich dworcowych rekordzistów pod względem powierzchni jest kilku, a koszulka lidera zmienia właściciela. Jeszcze nie tak dawno za dworzec o największej powierzchni na świecie uchodził Szanghaj Południowy, zajmujący obszar 320 tysięcy metrów kwadratowych. Sama główna hala z peronami jest szeroka na ponad 400 metrów, a długość peronów przekracza 500 metrów. Od 2006 roku, kiedy otwarto tę stację, w Chinach powstało kilka jeszcze większych dworców, przeznaczonych głównie dla pociągów dużych prędkości, wyciągających nawet 350 km/h. Dworzec Południowy w Guangzhou otwarty w 2010 roku zajmuje 370 tysięcy m2, Nanjing Południowy według oficjalnych danych jest jeszcze większy – 458 tysięcy m2. Ale uwaga, bo to nie koniec! Obecnie rekord należy do dworca Szanghaj Hongqiao, który swoją powierzchnią przekracza 1 milion m2!

perony dworca Shanghaj Hongqiao; Patrick Nagel, en.wikipedia.org

Poczekalnia dworca Shanghaj Hongqiao; Patrick Nagel, en.wikipedia.org

Nad dachami Nowego Jorku – najwyżej położona stacja

Nowojorskie metro na pewno ma więcej wspólnego z koleją niż, na przykład, warszawskie. Więcej rozgałęziających się tras, pociągi pośpieszne, kolizyjne skrzyżowania w jednym poziomie, tory w wielu miejscach zbudowane na estakadach lub na powierzchni.

Nowy Jork. Stacja Smith–Ninth Streets, autor: MTA / Marc A. Hermann, wikipedia.org

Wielkie jabłko, oprócz dworca z największą liczbą peronów, może poszczycić się najwyżej położoną stacją nad poziomem ziemi: stacja Smith – Ninth Streets zbudowana została na estakadzie o wysokości 27 metrów! Do pociągów metra wsiada tu rocznie ponad 1,5 miliona pasażerów. Stacja z poziomu ulicy wygląda imponująco. Niezły widok jest też z najwyższego poziomu, gdzie są perony przy których zatrzymują się pociągi dwóch linii oraz cztery tory. Dwa są przeznaczone dla pośpiesznych niezatrzymujących się na tej stacji pociągów.

Europa – imponujące rekordy

Europejska kolej także bije rekordy. Największy dworzec znajduje się w Lipsku. Główna stacja w tym mieście ma 21 peronów, w tym 2 podziemne. Imponujący budynek, który powstał w 1915 roku jest szeroki na 300 metrów, najdłuższe perony mierzą niemal 400 metrów. A najwięcej peronów jest na dworcu w Monachium. Wliczając 2 oddzielne perony szybkiej kolei s-bahn i 6 należących do metra łącznie jest ich 40.

Lipsk. Dworzec Główny, autor:Appaloosa, wikipedia.org

Jeden z najważniejszych londyńskich dworców bije inny rekord. Ze stacji Clapham Junction w godzinach szczytu pociągi trzech przedsiębiorstw kolejowych odjeżdżają co 13 sekund. Wkrótce będą docierać tu kolejne pociągi, pod Londynem powstaje imponujący tunel kolejowy dla pociągów podmiejskich Crossrail.

Jest też jeden krajowy rekord. Stacją kolejową z najgłębiej położonymi w Polsce peronami jest nowo otwarty w grudniu ubiegłego roku dworzec Łódź Fabryczna. Tory i perony znajdują się 16 metrów poniżej poziomu ulic. Stacja jest tak zaprojektowana, że nawet tak głęboko dociera światło słoneczne.